UMUWI AKO NG LASING AT TINAPON ANG PAGKAING HINANDA NI NANAY DAHIL “MALAMIG NA.” SINIGAWAN KO SIYA BAGO AKO MATULOG. KINABUKASAN, GINISING AKO NG IYAK NG KAPITBAHAY AT NATUKLASAN KO ANG KATOTOHANANG DUMUROG SA PUSO KO.
Ang sabi nila, nasa huli ang pagsisisi. Akala ko gasgas na kasabihan lang ‘yun. Pero ngayon, habang nakatingin ako sa kabaong ng Nanay ko, gusto kong saksakin ang sarili ko dahil sa sakit.
Ako si Mark. 28 years old. Binata, may trabaho, pero pasaway. Nakatira pa rin ako sa puder ng Nanay kong si Aling Minda.
Si Nanay? Simple lang siya. Widow na. Ang buhay niya ay umikot lang sa pag-aalaga sa akin. Labada sa umaga, luto sa hapon, hintay sa akin sa gabi.
Pero ako? Wala akong kwentang anak.
Madalas akong umuwi ng lasing. Madalas akong mainit ang ulo. Naiirita ako kapag tinatanong niya kung kumain na ako. Pakiramdam ko, nangingialam siya palagi.
Isang gabi, umuwi ako ng alas-dos ng madaling araw. Lasing na lasing ako galing sa birthday ng tropa. Natalo pa ako sa sugal kaya badtrip ako.
Pagpasok ko ng bahay, nakabukas pa ang ilaw sa kusina.
Nakita ko si Nanay. Nakaupo sa silya sa harap ng lamesa. Nakayuko ang ulo niya sa ibabaw ng braso niya. Tulog.
Sa harap niya, may nakahandang Sinigang na Hipon—ang paborito ko. Pero walang takip.
Dahil sa kalasingan at init ng ulo, kinalampag ko ang lamesa.
“Nay! Ano ba ‘yan!” sigaw ko.
Hindi siya gumalaw. Tulog na tulog siguro sa paghihintay.
Tinikman ko ang sabaw. Malamig. Sebo na.
Lalo akong nagalit. Kinuha ko ang mangkok at padabog na ibinalibag sa lababo.
“BLAG!”
“Ilang beses ko bang sasabihin sa’yo na huwag mo akong hihintayin?!” bulyaw ko sa kanya. “Pagod na nga ako sa trabaho, pag-uwi ko, malamig na pagkain ang sasalubong sa akin?! Wala ka na ngang ambag sa bahay, perwisyo ka pa!”
Nanatiling nakayuko si Nanay. Hindi siya sumagot. Hindi siya nagalit.
“Bahala ka sa buhay mo! Diyan ka matulog sa kusina!”
Iniwan ko siya doon. Umakyat ako sa kwarto ko, nagtalukbong ng kumot, at nakatulog dala ang galit at alak.
KINABUKASAN…
Nagising ako sa isang malakas na katok at iyak.
“Mark! Mark! Gumising ka!” Boses ni Aling Tasing, ang kapitbahay namin.
Bumangon ako, masakit ang ulo dahil sa hangover. “Ano ba ‘yun? Ang aga-aga…”
Pagbaba ko ng hagdan, nakita ko si Aling Tasing at dalawa pang kapitbahay na nasa loob ng kusina namin. Umiiyak sila.
Lumapit ako. At doon… parang huminto ang mundo ko.
Si Nanay… nasa ganoong posisyon pa rin.
Nakayuko sa lamesa. Kung paano ko siya iniwan kagabi.
“Mark…” humahagulgol si Aling Tasing. “Wala na ang Nanay mo. Kanina pa siyang madaling araw… nanigas na siya.”
“H-Ha?”
Lumapit ako. Hinawakan ko ang balikat ni Nanay. “Nay?”
Ang lamig. Sobrang lamig ng balat niya.
Tinignan ko ang mukha niya. Maputla. Nakapikit. Parang natutulog lang. Pero wala nang pulso.
Ayon sa medic na dumating, inatake siya sa puso (Cardiac Arrest) bandang alas-onse ng gabi habang nakaupo at naghihintay sa akin.
Nanghina ang tuhod ko. Napaluhod ako sa sahig.
Ibig sabihin… nung dumating ako ng alas-dos… PATAY NA SIYA.
Sinigawan ko ang bangkay ng sarili kong ina. Minura ko siya dahil hindi mainit ang sabaw… eh kaya pala hindi na niya nainit ‘yun dahil wala na siya. Sinabihan ko siyang “walang kwenta” habang ang huling ginawa niya sa mundo ay ipagluto ako ng paborito ko.
Habang iniimbestigahan ng mga pulis ang lugar, may nakita sila sa ilalim ng kamay ni Nanay. Isang resibo at isang maliit na sulat sa likod nito.
Inabot sa akin ng pulis ang papel.
Binasa ko ito habang nanginginig ang kamay at bumubuhos ang luha.
Ang nakasulat:
“Anak, Happy Birthday. Pasensya ka na, ito lang ang handa ko. Hindi ko binili yung gamot ko sa puso ngayong linggo para makabili ako ng malalaking hipon. Alam ko paborito mo ito. Sana matuwa ka. Mahal na mahal kita, anak. Mag-iingat ka palagi.”
Napatingin ako sa kalendaryo.
September 24.
Birthday ko pala kahapon. Nakalimutan ko dahil sa barkada at alak.
Pero si Nanay, hindi nakalimutan. Isinakripisyo niya ang gamot niya sa puso para lang mapakain ako ng masarap. At iyon ang naging dahilan ng pagkamatay niya.
“NAY!!! SORRY!!! NAY GISING NA!!!”
Umalingawngaw ang sigaw ko sa buong barangay. Niyakap ko ang malamig na katawan ng Nanay ko. Hinalikan ko ang mga kamay niyang magaspang.
Nagmamakaawa ako sa Diyos na ibalik siya kahit limang minuto lang. Gusto ko lang sabihing “Sorry.” Gusto ko lang sabihing “Salamat.” Gusto ko lang sabihing “Mahal kita, Nay.”
Pero huli na. Ang sabaw na tinapon ko sa lababo, at ang Nanay na binalewala ko… pareho nang hindi babalik.
Ngayon, tuwing birthday ko, hindi ako nagce-celebrate. Pumupunta lang ako sa puntod niya, dala ang isang mangkok ng mainit na sinigang, at umiiyak habang kumakain mag-isa.
Kaya kayo, habang buhay pa ang mga magulang niyo… mahalin niyo sila. Huwag kayong maging katulad ko. Dahil ang pinakamasakit na multo ay hindi ‘yung nakakatakot, kundi ‘yung alaala ng taong mahal mo na sinaktan mo hanggang sa huling hininga niya.
