TINAWAG SIYANG “BALIW” AT INIWAN NG NOBYO NANG AMPUNIN NIYA ANG KAMBAL NA “PALABOY”—PERO MAKARAAN ANG 22 TAON, NAPALUHOD ANG LAHAT SA IYAK NANG ISUOT NG DALAWANG SUMMA CUM LAUDE ANG KANILANG MEDALYA SA LEEG NIYA.
Taong 2002. Isang baguhang guro sa pampublikong paaralan si Teacher Clara. Bata, maganda, at puno ng pangarap. Pero nagbago ang ikot ng mundo niya nang makilala niya sina Joshua at Jericho.
Pitong taong gulang ang kambal. Punit-punit ang damit, walang tsinelas, at laging nag-aabang ng tirang pagkain sa canteen. Nalaman ni Clara na ulila na ang mga ito at sa ilalim lang ng tulay natutulog.
Durog na durog ang puso ni Clara. “Aampunin ko sila,” desisyon niya.
Pero hindi natuwa ang mundo sa kanya.
“Clara! Hibang ka na ba?” sigaw ng kanyang Tita. “Ang bata-bata mo pa! Sayang ang ganda at kinabukasan mo! Sinong lalaki ang magpapakasal sa’yo kung may bitbit kang dalawang ‘ampon’? Pabigat lang ‘yan!”
At nagkatotoo ang sumpa. Iniwan siya ng kanyang fiancé.
“Sorry, Clara,” huling sabi ng nobyo niya. “Gusto ko ng sarili nating pamilya, hindi ng baggage ng ibang tao. Pumili ka: Ako o sila?”
Masakit, pero niyakap ni Clara ang nanginginig na sina Joshua at Jericho. “Sila ang pipiliin ko. Kasi kung iiwan ko sila, wala na silang iba.”
Hindi naging madali ang buhay.
Ang dating makinis na kamay ni Clara ay naging magaspang. Tuwing hapon, naglalako siya ng ice candy at yema sa eskwelahan. Tuwing gabi, nagtu-tutor siya hanggang maduling sa pagod.
Sa loob ng sampung taon, hindi siya bumili ng bagong sapatos o damit. Lahat ng sweldo niya, napupunta sa gatas, pagkain, at tuition ng kambal.
Madalas siyang pagbulungan ng mga kapitbahay: “Sayang talaga si Ma’am Clara. Tumandang dalaga. Tignan mo, mukha ng losyang dahil sa mga ampon niya.”
Pero hindi umimik si Clara. Ngumiti lang siya at nagpatuloy.
MAKARAAN ANG 22 TAON…
Araw ng Pagtatapos sa pinakasikat na Unibersidad sa Maynila. Puno ang Convention Center ng mga mayayamang magulang at pamilya.
Si Clara, ngayon ay 46-anyos na, ay nakaupo sa pinakadulong hilera. Suot niya ang isang lumang Sunday dress na ilang beses nang tinahi. Nahihiya siyang lumapit sa unahan dahil sa simple niyang itsura.
Tinawag ng Emcee ang pinakahihintay ng lahat.
“Ladies and Gentlemen, please welcome the Class Valedictorians and Summa Cum Laude of the College of Medicine… Dr. Joshua Sta. Maria and Dr. Jericho Sta. Maria!”
Nagpalakpakan ang libo-libong tao. Umakyat ang kambal sa entablado. Ang gagwapo nila sa kanilang toga—matitipuno, matatalino, at kagalang-galang.
Kinuha ni Joshua ang mikropono. Tumahimik ang buong stadium.
“Good afternoon,” panimula ni Joshua, garalgal ang boses. “Ngayon, tinatawag niyo kaming ‘Doktor’. Pero 22 years ago, ang tawag sa amin ay ‘yung mga batang lilimutin sa ilalim ng tulay.”
Napasinghap ang audience.
“Ulila kami,” dagdag ni Jericho, na tumutulo na ang luha. “Wala kaming magulang. Wala kaming makain. Mabaho kami at walang may gusto sa amin.”
“Pero may isang anghel na sumugal sa amin,” patuloy ni Joshua. “Isang 24-anyos na guro. Isinakripisyo niya ang kabataan niya. Iniwan siya ng mapapangasawa niya dahil pinili niya kami. Tiniis niyang tawaging ‘sayang’ at ‘baliw’ ng ibang tao.”
“Hindi siya bumili ng bagong sapatos sa loob ng maraming taon para lang mabilihan kami ng libro. Ang mga kamay niya ay kumalyo kakabenta ng yema para makapagtapos kami.”
Hinanap ng kambal si Clara sa audience.
“Ma,” sabay na tawag ng dalawa. “Ma, please stand up.”
Nanginginig na tumayo si Clara sa likod. Itinutok sa kanya ang spotlight. Kitang-kita ng lahat ang kanyang simpleng ayos, ang puti niyang buhok, at ang bakas ng hirap sa kanyang mukha.
“Sa lahat ng nagsabing sayang ang buhay ng Nanay namin,” sigaw ni Joshua nang buong pagmamalaki. “Tignan niyo po kami ngayon. Kami ang bunga ng ‘sayang’ na sinasabi niyo.”
Bumaba ang kambal sa stage. Tumakbo sila papunta kay Clara sa gitna ng audience.
Tinanggal nila ang kanilang mga gintong Medalya.
Sa harap ng libo-libong tao, isinuot ni Joshua at Jericho ang mga medalya sa leeg ni Clara.
Lumuhod ang dalawang doktor at niyakap ang tuhod ng kanilang ina.
“Ikaw ang tunay na Cum Laude ng buhay namin, Ma,” hagulgol ng kambal. “Wala ka man pong asawa, wala ka man pong sariling biological na anak… pero binigyan mo ang mundo ng dalawang doktor na maglilingkod para sa’yo.”
Nag-iyakan ang buong stadium. Nagtayuan ang lahat at nagbigay ng Standing Ovation.
Ang gurong dating tinawanan at hinusgahan, ngayon ay nakatayo nang may dangal. Napatunayan ni Teacher Clara na ang pagmamahal ay hindi nasusukat sa dugo, kundi sa kung anong buhay ang nabuo mo mula sa iyong sakripisyo.
